تبیین کارکردهای روش مدلسازی جمعی و گروهی در پویایی شناسی سیستمها
دوره 24، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 127-154
علی حاجی غلام سریزدی؛ علی رجب زاده قطری؛ علینقی مشایخی؛ علیرضا حسن زاده
چکیده رویکرد پویاییشناسی سیستمها بر مشارکت افراد در مدلسازی و همچنین ارزیابی مدل و مدلسازی تاکید دارد. در سالهای اخیر روشهای مدلسازی مشارکتی چه بصورت فردی و چه گروهی و همچنین روش مدلسازی جمعی که مبتنی بر مشارکت انبوه مردم از طریق وب 2 و شبکههای اجتماعی است توسعه داده شده است. با این حال تاکنون مطالعه سیستماتیک زیادی برای ارزیابی اثربخشی و مقایسه این روشهای مدلسازی صورت نگرفته است. از طرف دیگر در توسعه روشهای مدلسازی بخصوص روش جدید مدلسازی جمعی، ویژگیها و خصوصیات خاصی را برای هر یک برشمردهاند که نیاز است تا با بررسی دقیق آنها مورد واکاوی قرار گیرد. لذا این مقاله بدنبال ارزیابی و مقایسه سیستماتیک روش مدلسازی جمعی و گروهی است. برای این منظور از طریق پرسشنامه آنلاین به بررسی این دو روش مدلسازی پرداخته شده است. نتایج بیانگر این بود که مشارکتکنندگان به تاثیر مثبت جلسات مدلسازی گروهی و جمعی در تامین اهداف و همچنین اهمیت و مفید بودن این جلسات اذعان کردند. با این حال نتایج نشان داد مدلسازی جمعی در شناخت ابعاد مختلف تامین مالی جمعی با نگاهی واگرا، انتشار مباحث و فرهنگ سازی در جامعه مفیدتر است در حالی که مدلسازی گروهی در عمق بخشیدن شناخت افراد نسبت به ابعاد تامین مالی جمعی با نگاهی همگرا، افزایش تعهد (احساس مسئولیت) افراد نسبت به توسعه تامین مالی جمعی مفیدتر بوده است. همچنین نتایج نشان داد تنوع افراد و ساختار غیررسمی جلسات در موفقیت مدلسازی جمعی و گروهی تاثیر معنیداری دارد.
معمای مسائل دینامیکی: ارائه چارچوبی برای فرایند تعریف مسئله
دوره 21، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 1-26
علی حاجی غلام سریزدی؛ علی رجب زاده؛ علینقی مشایخی؛ علیرضا حسن زاده
چکیده تعریف مسأله حیاتیترین و مهمترین گام رویکرد پویاییهای سیستمی است که پایه و اساس سایر گامهای مدلسازی دینامیکی و یکی از شروط اصلی اثربخشی مدلسازی و موفقیت آن است. با این وجود ادبیات کمی درباره فرایند تعریف مسأله، ویژگیها و شاخصهای یک مسأله دینامیکی وجود دارد. این مقاله با هدف تبیین فرایند تعریف مسأله به صورت سیستماتیک و ساختارمند با استخراج شاخصها و عوامل تعیینکننده یک مسأله دینامیکی به ایجاد چارچوب مسأله دینامیکی پرداخته است. برای این منظور ابتدا از طریق مرور سیستماتیک ادبیات موضوع به استخراج شاخصها و عوامل تعریف و تعیینکننده مسائل دینامیکی پرداختیم. در این مرحله تمام مقالات پذیرفتهشده در دو دور اولیه کنفرانس تحقیقاتی پویاییهای سیستمی در سال 1976 و 1981 و 33 دور کنفرانس پویاییهای سیستمی از سال 1983-2015 و همچنین مقالات مجله سیستم داینامیک ریویو (SDR) و پایگاههای علمی الزویر، وایلی، اسپرینگر و امرالد مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت چارچوبی با 6 گروه شاخص شامل ساختار مسأله، ذینفعان مسأله، مرز مسأله، پیچیدگی مسأله، پویایی مسأله و ماهیت مسأله طراحی شد که روی هم رفته دربرگیرنده 24 شاخص است. ارائه چهارچوب جامع در تشخیص مسأله پویا و مناسب برای رویکرد پویاییهای سیستمی یافته اصلی این تحقیق محسوب میشود.
فراتر از تئوری عاملیت در تنظیم روابط بین کارفرما و پیمانکار در پروژههای خدمات حرفهای
دوره 19، شماره 1، بهار 1394، صفحه 191-213
علینقی مشایخی؛ سید علیرضا میرباقری
چکیده بسیاری از شرکتها برای پیشبرد اهداف خود نیازمند خرید خدمات حرفهای (مثل خدمات مدیریتی، بازاریابی، حسابداری، حقوقی، و فناوری اطلاعات) از پیمانکاران ارائه دهنده این نوع از خدمات میباشند. قرارداد بین کارفرمایان و پیمانکاران خدمات حرفهای باعث شکلگیری نوعی رابطه عاملیت میشود و لذا بکارگیری تئوری عاملیت برای تنظیم روابط بین آنها میتواند امکان پذیر باشد. اما از آنجاییکه موضوع مبادله در خرید خدمات حرفهای دانش انتزاعی میباشد و عدم تقارن دانش بین کارفرما و پیمانکار وجود دارد، نمیتوان تئوری عاملیت را به همان شکلی که رواج دارد، استفاده نمود. لذا مقاله حاضر سعی دارد از منظر نظری، تئوری عاملیت را توسعه دهد تا قابلیت بکارگیری در رابطه بین کارفرما و پیمانکار خدمات حرفهای را داشته باشد. در این مقاله پیشنهاد میشود که در صورت امکان ترکیبی از قراردادهای مبتنی بر رفتار و مبتنی بر نتیجه برای خرید خدمات حرفهای مورد استفاده قرار گیرد. همچنین در این مقاله دلایل دشواری یا غیر ممکن بودن کنترل مستقیم رفتار پیمانکار و اندازه گیری نتایج خدمات حرفهای بیان میشود؛ و دو مکانیزم جایگزین (1) اعتماد و خود کنترلی و (2) کنترل غیر مستقیم (در قالب چهار گزاره نظری) برای کاهش فرصت طلبی و حل بخشی از مسائل عاملیت در رابطه بین کارفرما و پیمانکار خدمات حرفهای ارائه میشود.
بررسی عوامل کلیدی مؤثر بر کاربرد فناوری اطلاعات در سازمانهای دولتی ایران: کاربرد روش دلفی
دوره 9، شماره 20، پاییز 1384، صفحه 191-232
علینقی مشایخی؛ علیاکبر فرهنگی؛ منصور مؤمنی؛ سیروس علیدوستی
چکیده در این مقاله، نتایج بررسی عوامل کلیدی مؤثر بر کاربرد فناوری اطلاعات در سازمانهای دولتی ایران با روش دلفی ارائه شده است. به این منظور ابتدا درباره فناوری اطلاعات توضیحی داده میشود و سپس با ارائه شواهدی از شکست و ناکامی در کاربرد این فناوری در سطح ایران و جهان، مسأله پژوهش تعریف خواهد شد. مرور پژوهشها و مطالعات پیشین در زمینه عوامل موفقیت و شکست کاربرد این فناوری در بخش دولتی و جمعبندی آنها، بخش بعدی مقاله را تشکیل میدهد. در ادامه، روش پژوهش بویژه روش دلفی تبیین و در پایان نیز یافتههای این پژوهش، توصیف و تحلیل میشوند. براساس یافتههای این پژوهش، اعضای پانل دلفی در مجموع 37 عامل را در موفقیت و شکست کاربرد فناوری اطلاعات در سازمانهای دولتی ایران کلیدی تشخیص دادهاند. لازم به ذکر است که به 20 عامل از این عوامل در پژوهشها و مطالعات پیشین در بخش دولتی اشاره شده است و 17 عامل دیگر را اعضای پانل ارائه کردهاند. این عوامل به شش دسته تقسیم شدهاند. در پایان نیز محدودیتها و پیشنهادها ارائه میشوند.