کلیدواژه‌ها = فناوری اطلاعات و ارتباطات

مدل پویای سنجش آمادگی جهت ورود به حوزه بانکداری دیجیتال

دوره 27، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 90-114

فرشید فرخی زاده، عظیم زارعی، عباسعلی رستگار، سیدعباس ابراهیمی

چکیده همگام با پیشرفت فناوری‌ها در حوزه اطلاعات و ارتباطات بانک‌ها به‌منظور راضی نگه‌داشتن مشتریان خود ناچار به تحول در سیستم‌های خود و استفاده از این فناوری‌های جدید هستند بدین منظور در زمینه ورود به عرصه‌های مختلف دیجیتال در حال برنامه‌ریزی هستند و ارزیابی از آمادگی آن‌ها جهت سنجش میزان و سطح موفقیت از اهمیت بالایی برخوردار است. مشخص کردن میزان آمادگی پذیرش، استفاده و به‌کارگیری فناوری‌های نوین و کاربردهای مرتبط با آن‌ها در درون و برون سازمان‌ها از جمله مواردی است که موردتوجه و تأکید است. این پژوهش با بررسی مبانی نظری، تجربی و همچنین مدل‌های موجود مرتبط با موضوع موردمطالعه، ضمن در نظر گرفتن نقاط قوّت و ضعف هر یک از آن‌ها؛ ابعاد و مؤلفه‌های آمادگی جهت پذیرش و ورود به حوزه بانکداری دیجیتال را با طبقه‌بندی جدیدتری از آن‌ها در قالب مدلی پویا ارائه نموده است. روش تحقیق این پژوهش ترکیبی (کیفی - کمی) و جامعه آماری آن صنعت بانکداری است. در فاز کیفی با 15 خبره دانشگاهی و نظام بانکی ایران، در قالب پنج راند پنل دلفی ارتباط برقرار شد و در نتیجه آن، عوامل اصلی مدل در قالب ابعاد و مؤلفه‌ها احصاء، استخراج و نهایی شده است. در فاز کمی پژوهش پیش‌فرض‌های مختلف در مدل مدنظر پژوهش برای نظام بانکی کشور، با استفاده از پویایی‌شناسی سیستم‌ها مورد آزمون و شبیه‌سازی قرار گرفت که نتایج آن حاکی از توجه و تمرکز مدیران، سیاست‌گذاران و بازیگران نظام بانکی کشور به متغیرهای اصلی پژوهش یعنی؛ آمادگی دیجیتال، سیاست‌های تشویقی و بهبود کیفیت سیستم می‌باشد.

ساخت چارچوبی پایه‌ای و استاندارد برای اندازه‌گیری شکاف دیجیتالی

دوره 13، شماره 4، زمستان 1388، صفحه 141-164

پیام حنفی‌زاده، محمد رضا حنفی‌زاده، محسن خدابخشی

چکیده یکی از مهمترین مشکلات محققان بررسی‌کننده شکاف دیجیتالی ، نبود مجموعه‌ای استاندارد از شاخص‌هایی است که اولاً شکاف دیجیتالی میان کشور‌‌ها را به طور مناسبی اندازه‌گیری کند، ثانیاً آمار و اطلاعات آنها بتواند به وسیله بیشتر کشور‌‌ها جمع‌آوری شود و ثالثاً به‌عنوان یک پایه و استانداردی برای آمارهای قابل مقایسه جامعه اطلاعاتی استفاده شود. در این مقاله چارچوبی از این نوع شاخص‌ها - که شاخص‌های اصلی شکاف دیجیتالی ذکر می‌شود- ارائه می‌شود تا به‌وسیله آن بتوان از طریق تنظیم استاندارد‌ها و هماهنگ‌سازی آمار‌ها در سطح جهان، شکاف داده‌ای و آماری در زمینه شکاف دیجیتالی را کاهش داد. مهمترین محدودیت برای استخراج این نوع شاخص‌ها، نداشتن آمار و اطلاعات برای برخی شاخص‌های در اغلب کشور‌ها و در نتیجه عدم امکان استفاده از روش‌های آماری برای استخراج آنها است. در تحقیق حاضر برای غلبه بر این محدودیت، از دانش و اطلاعات 45 مدل بین‌المللی اندازه‌گیری شکاف دیجیتالی به‌عنوان نظرات خبرگان استفاده شده است. این امر از طریق به‌کارگیری روش آنتروپی و در نظر گرفتن اهمیت این مدل‌ها محقق شده است. از مقایسه شاخص‌های اصلی به‌دست آمده و شاخص‌های اصلی جهانی آشکار می‌شود که در شاخص‌های اصلی جهانی به سه حوزه آموزش الکترونیکی، دولت الکترونیکی و توانمند‌سازهای دنیای شبکه‌ای برای ارزیابی شکاف دیجیتالی توجه نشده است.