پژوهش های مدیریت در ایران

چکیده این پژوهش با هدف به چالش کشیدن پارادایم‌های سنتی و فردمحور در علوم سازمانی، چارچوب نظری نوین «معماری وضعیت» را ارائه و تبیین می‌کند. استدلال محوری این است که تکیه‌ی صرف بر ویژگی‌های ثابت افراد برای توضیح نوسانات عملکرد و رفتار کارکنان کافی نیست و ادبیات نظری نیازمند تمرکز بر «تعامل پویا میان فرد و وضعیت» است. این مطالعه که با رویکردی مفهومی-مروری انجام شده، ضمن مرور سیستماتیک انواع مدل‌های وضعیت‌شناسی و طبقه‌بندی ابعاد وضعیتی (شامل تهدید، استرس، وظایف، پردازش، سرگرمی و روزمرگی)، نقش مدیر را به‌عنوان «معمار وضعیت» بازتعریف می‌کند. یافته‌ی اصلی پژوهش، معرفی «مدل چهار مرحله‌ای معماری وضعیت» (شامل پایه‌گذاری، درگیری شناختی، مدیریت بحران، و بازیابی) است؛ این مدل به مدیران چارچوبی عملیاتی ارائه می‌دهد تا به‌جای واکنشی عمل کردن، به‌شیوه‌ای فعالانه و هوشمندانه محیط‌های کاری را شکل دهند و با مداخله در مؤلفه‌های سازنده‌ی وضعیت، ادراک کارکنان را هدایت کرده و زمینه را برای رسیدن به حالت‌های بهینه‌ عملکردی نظیر «غرقگی» فراهم آورند. در نهایت، پژوهش نتیجه می‌گیرد که این گذار پارادایمی، کارکردهای مدیریت، به‌ویژه مدیریت منابع انسانی را از «گزینش بهترین فرد» به «ایجاد تناسب بهینه میان فرد و وضعیت» سوق می‌دهد و نظریه‌ای واقع‌گراتر با قدرت تبیین بالاتر برای تحلیل پدیده‌های سازمانی ارائه می‌کند.

چکیده یکی از بزرگترین چالش‌های پیش روی رهبران ، نیاز به توانمندسازی آنها برای سازگاری با محیط‌های پویا و متلاطم است، نتایج پژوهش‌ها حاکی از آن است که افراد با هویت رهبری توسعه یافته‌تر، امکان رشد و موفقیت بیشتری دارند. اما در مقام عمل، در سازمان‌ها عموما فرایند توسعه رهبران صرفا بر ایجاد مهارت‌ها و شایستگی‌های شخصی متمرکز شده است و اغلب از توسعه هویتی رهبر غفلت می‌شود. از سوی دیگر، پارادایم رئالیسم انتقادی ادعا می‌کند از طریق واکاوی لایه به لایه واقعیت، پرده از بخش‌های زیرین و نهفته پدیده‌ها بر می‌دارد و شناخت عمیقتر آنها را میسر می‌سازد، از این رو، پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی برای توسعه هویت رهبری مبتنی بر رویکرد رئالیسم انتقادی انجام گرفت. استراتژی پژوهش فراترکیب و ابزار گردآوری اطلاعات، متون و اسناد بودند. یافته‌های پژوهش زمینه ساز شناسایی 19 مفهوم و 4 مقوله برای توسعه هویت رهبری گردید. تحلیل اسناد و ادبیات موجود نشان داد که "عوامل، مکانیزم‌ها و ابزارهای تقویت و توسعه هویت رهبری" در بستر "زمینه و محیط تاثیرگذار بر توسعه هویت رهبری" و تحت تاثیر "سایر شرایط" منجر به " پیامدهایی" می‌گردد که تقویت و توسعه هویت رهبری را رقم خواهد زد.