ترکیب روششناسی سیستمهای نرم و نگاشت شناختی فازی و تاپسیس سلسله مراتبی فازی
دوره 22، شماره 1، بهار 1397، صفحه 299-322
سیدفاضل موسوی، عادل آذر، علی رجب زاده، آمنه خدیور
چکیده بودجهریزی بر مبنای عملکرد یکی از کلیدیترین عوامل کارایی در سازمانهای امروزی است. از نظر اقتصادی فلسفه وجودی بودجه ناشی از وجود نوعی تناقض کلی است که در هر جامعهای وجود دارد و به طور کامل علم اقتصاد را پدید آورده است.عدم شناخت و ساختاردهی مسأله بودجه یکی از مشکلات عملیاتی شدن بودجهریزی بر مبنای عملکرد در سازمانها از دید صاحبان نظر است؛ بنابراین در این تحقیق بر آن شدیم تا از روششناسیسیستمهای نرم برای رویارویی با مسائل بودجهریزی استفاده شود که دارای اجزای اجتماعی، سیاسی و انسانی است. در این متدولوژی مشکل جزئی از یک سیستم و نه یک مشکل منفرد بررسی میشود. پس از ساختاردهی به مسأله و شناسایی ترجیحات خبرگان با استفاده از مدل سلسله مراتبی فازی خوشهای پیشنهاد شده به شبیهسازی اوزان شاخصها و الویتبندی استانهای کشور با تاپسیس فازی پرداخته شد. با ترکیب این دو رویکرد برنامههای سازمان تأمین اجتماعی در سه زمینه بیمه، درمان و سرمایهگذاری الویتبندی شدند. نتایج خلاء ایجادشده را روشن و مسیر را برای تخصیص بودجه به استانهای کشور هموار ساخت.
نگاشتشناخت فازی رویکردی نوین در مدلسازی نرم: مدلسازی بودجهریزی در مرکز آمار ایران
دوره 16، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 83-103
خدیجه مصطفایی دولت آباد، عادل آذر
چکیده امروزه با رشد پیچیدگی و پویایی محیطی سازمان ها ناگزیر هستند به هنگام تصمیم گیری شقوق متعدد مسائل را مد نظر قرار دهند. موفقیت در مسایلی چون ارزیابی چندین بدیل و انتخاب گزینه برتر متاثر از توان تصمیم گیرندگان در شناسایی کامل و دقیق معیارهای ارزیابی و نیز بدیلهای ممکن میباشد. در حوزه نرم تحقیق در عملیات فنون کارآمدی از جمله تکنیکهای MADM برای مقایسه و ارزیابی بدیلها ارائه شده است حال آن که تلاش کمتری به تکنیکهای شناسایی شاخصها و متغیرهای موثر بر فضای تصمیمگیری معطوف گشته است. نگاشت شناختی تکنیکی نوین در علم مدیریت است که به خوبی می تواند این نیاز مهم در حوزه تصمیم گیری را مرتفع سازد. نگاشت شناختی علاوه بر فراهم آوردن امکان شناسایی عوامل، با استفاده از روابط جبری تصمیمگیرنده را قادر میسازد تا از روابط علّی بین عوامل و نیز جهت و قدرت نسبی این رابطهها به خوبی شناخت پیدا کند. در تحقیق حاضر به ابعاد مختلف تکنیک مذکور پرداخته شده است. و با انتخاب مرکز آمار ایران به عنوان مورد مطالعه، از نگاشت شناختی در تهیه نقشه شناخت عملیات مرکز و ارائه طرحی برای تخصیص بودجه بر مبنای عملکرد استفاده شده است. در این راستا عناصر پیوستار ورودی، فرایند، خروجی و پیامدها شناسایی شدند و با محاسبه میزان تاثیر غیرمستقیم هر فرایند بر تحقق موفقیت آمیز پیامدها، فرایندهای مذکور از منظر تخصیص بودجه رتبه بندی شدند.