کاربرد پویایی سیستم در ارزیابی عملکرد پایداری زنجیره تامین لارج در صنعت خودروسازی
دوره 25، شماره 1، بهار 1400، صفحه 1-24
مهدی ایزدیار؛ عباس طلوعی اشلقی؛ زهرا مهری
چکیده یکی از اهداف استراتژیک کسب و کار فعلی، بهبود پایداری در زنجیرههای تامین میباشد. شرکتها استراتژیهای جدید مدیریتی را برای دستیابی به پایداری در زنجیره تامین تولیدی مورد پذیرش قرار دادهاند. بنابراین ضروری است عملکرد پایداری استراتژیهای جدید مدیریتی بهکار گرفته شده را در زنجیره تامین مورد ارزیابی قرار دهند. هدف این مقاله، ارائه مدل ارزیابی عملکرد پایداری شیوههای مدیریت زنجیره تامین لارج در زنجیره تامین خودروسازی با استفاده از رویکرد پویایی سیستم میباشد. در این پژوهش، با مرور ادبیات و مصاحبه با خبرگان، شیوههای مدیریت زنجیره تامین لارج شناسایی و با استفاده از دیمتل فازی و فرآیند تحلیل شبکهای فازی اولویتبندی شدند و رویکرد یکپارچه از شیوههای لارج ارائه گردید و در نهایت از رویکرد پویایی سیستم برای ارزیابی پویایی شیوههای مدیریت زنجیره تامین لارج و تاثیرشان بر عملکرد پایداری در زنجیره تامین استفاده شده است. یافتهها نشان میدهد که سناریوهای بهبود در حمل و نقل انعطافپذیر و بهبود در اجرای تولید به موقع، موجب پایدارتر شدن زنجیره تامین میگردد. نتایج حاصل از اجرای این سناریوها نشان از بهبود پایداری در زنجیره تامین میدهد. همچنین نتایج نشان میدهد که استراتژی ناب، استراتژی بسیار مهمی در دستیابی به پایداری در زنجیره تامین میباشد. مدل ارائه شده به مدیران صنعت و تصمیمگیرندگان کمک میکند که نتایج بدست آمده از اجرای شیوههای مدیریت زنجیره تامین لارج را شناسایی کنند و با اتخاذ تدابیری، شیوههای موثر بر پایداری در زنجیره تامین را بهبود دهند.
مدلی برای افزایش منافع ملی حاصل از سیستم عرضه نفت ایران در بازار جهانی (رویکرد سیستمی)
دوره 22، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 133-158
سیدحسین حسینی؛ حامد شکوری گنجوی؛ عالیه کاظمی
چکیده بررسی پیشینه اقتصاد سیاسی بینالملل به روشنی نشان میدهد که کشف مخازن عظیم نفت خام نقش بسیار مهمی در وقایع سیاسی و نیز تعریف و تأمین منافع ملی کشورها ایفا نموده است. بیتردید منابع طبیعی و به طور خاص ذخایر نفت خام کشورمان به عنوان منابعی بین نسلی تلقی شده و حفظ عدالت بین نسلی و ارتقا منافع ملی در بلندمدت ضرورتی انکارناپذیر و از اهداف و وظایف کلیدی دولتمردان ایران به شمار میرود. در این پژوهش با تمرکز بر بعد اقتصادی منافع ملی با استفاده از روش سیستم دینامیک به بررسی و مدلسازی تغییرات دینامیک در منافع اقتصادی ملی کشور ناشی از تحولات صنعت نفت با توجه به تحولات بازار نفت پرداخته شده است. ساختار شکلگیری ظرفیت تولید، میزان تولید و درآمدهای حاصل از فروش داخلی و بینالمللی نفت و فرآوردههای نفتی کشور مدلسازی و متغیرهای مرتبط با منافع ملی اقتصادی حاصل از آن فرمولبندی شده است. سیستم مورد نظر در نرمافزار ونسیم شبیهسازی و نتایج مدل در چند سناریو شامل سناریوی رشد و رونق در بازار نفت، سناریوی وضع موجود، سناریوی رکود در بازار نفت، حفظ سهم بازار توسط اوپک و حفظ سطح درآمد کشورهای اوپک تشریح و تحلیل شده است. با توجه به نتایج حاصل از اجرای مدل، افزایش قیمتهای داخلی حاملهای انرژی به سمت قیمتهای بینالمللی و همچنین افزایش سهم بودجه برای سرمایهگذاری در حوزههای با ارزش افزوده بیشتر در صنعت نفت برای افزایش منافع ملی اقتصادی توصیه میشود.
بررسی تأثیرات شکلگیری مؤسسات کوچک و متوسط بر رشد سرمایهگذاری
دوره 21، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 89-112
علی محمدی؛ حبیب الله رعنایی کردشولی؛ عباس عباسی؛ حسین کرمی
چکیده با توجه به اهمیت صنایع به عنوان موتور محرکه توسعه اقتصادی، شناسایی منابع رشد سرمایهگذاری صنعتی از نظر سیاستگذاری و برنامهریزی حایز اهمیت و شکلگیری مؤسسات کوچک و متوسط یکی از مقولههایی است که تأثیر آن بر سرمایهگذاری با ابزارهای مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است، ولی از سویی هر کدام از این مطالعات از زاویه دیدی خاص این مقوله را تحت بررسی قرار دادهاند و گاهی به نتایج متفاوتی دست یافتهاند. از سوی دیگر در انجام این مطالعات بیشتر از رویکردهای آماری استفاده شده و راهکارهایی که محققان ارائه دادهاند نتوانسته است اثرات کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت را به صورت همزمان بررسی کنند؛ بنابراین برای رفع این نقیصه در این مقاله از رویکردی کلنگرانه (تفکر سیستمی) برای بررسی تأثیر شکلگیری مؤسسات کوچک و متوسط بر رشد سرمایهگذاری استفاده شده است. ابزاری که برای اجرایی کردن تفکر سیستمی در این مقاله بهکار گرفته شده رویکرد پویاییشناسی سیستمی است تا بتوان از توانمندیهای آن در مدلسازی سیستمهای پیچیده استفاده کرد و نتایج مناسبی را از طریق شبیهسازی این مدلها به دست آورد. جامعه مورد مطالعه استان فارس و بازه زمانی مورد بررسی سالهای 1360-1410 است. نرمافزاری که برای مدلسازی و شبیهسازی استفاده گردید نرمافزار ونسیم است. نتایج حاصل از شبیهسازی مدل طراحی شده نشانگر رابطه مستقیم و متعامل دو متغیر مؤسسات کوچک و متوسط و سرمایهگذاری است.
نقشه راه اجرای استراتژی در سازمانهای عمومی با رویکرد سیستم مداخلات جامع
دوره 19، شماره 2، تابستان 1394، صفحه 1-29
عباس مقبل؛ عادل آذر؛ آمنه خدیور؛ منصوره زارع زاده
چکیده باتوجه به افزایش پیچیدگی و تنوع مسائل استراتژیک در سازمانهای امروزی، لاجرم مدلهای تحلیل و تصمیمگیرینیز بایستی جهت مواجهه با این پیچیدگی توسعه پیدا کند. نظر بهاین مسئله، این مقاله درپی بهرهگیری از روشهای جامعنگر سیستمی که دارای قابلیت خوبی در حل مسائل پیچیده و پویا هستند، برای جاریسازی استراتژیهای سازمانی و پاسخگویی به برخی از نارساییهای موجود در روشها و مدلهای اجرای استراتژی میباشد. باتوجه به اینکه هریک از متدلوژیهای سیستمی دارای محدودیتهایی هستند، متامتدلوژی «سیستم مداخلات جامع» بهدلیل تمامیت آن و قابلیت بهرهگیری از ترکیب متدلوژیها، برای تدوین نقشهراه اجرای استراتژی انتخاب شدهاست. نقشهراهپیشنهادی، بابکارگیری متدلوژیهای سیستمی، ضمن بسترسازی فرهنگی و یادگیری استراتژی در سازمان، فرآیند اجرا و بخشی از تدوین و ارزیابی استراتژیها را روشمند ساختهاست. همچنیناین نقشهراه از طریق برقراری اجماع میان ذینفعان و مجریان استراتژی بهآرامی توانسته فاصله میان لایههای استراتژیک و عملیاتی را در سازمان کاهشدهد. برطبق مراحل پیادهسازی متامتدلوژی، ابتدا موانع اجرای استراتژی در سازمانهای عمومی بررسیشده، سپس دو متدلوژی پویاییهای سیستم و متدلوژی سیستمهای نرم بهعنوان متدلوژیهای غالب انتخابشده، بدینصورت که با استفاده از متدلوژی سیستمهای نرم، استراتژیهای عملیاتی استخراجشده و با کمک متدلوژی پویاییهای سیستم،اولویتبندی استراتژیها و تخصیص منابع انجامشده، در مرحله آخر با پیادهسازی متدلوژی سیستمهای نرم در یک سازمان عمومی، متامتدلوژی اجرا و گامهای اولیه نقشهراه استخراج شدهاست. درپایان نقشهراه اجرای استراتژی در طی ده گام و دو اقدام اصلی ارائه و به اعتبارسنجی آن پرداخته شده که بکارگیری این نقشهراه در سازمانهای عمومی منجربه تدوین برنامه عملیاتی و دستیابیبه سیستمی از شاخصهای عملکردی خواهدشد.
مدلسازی پویای سیستم حملونقل شهری پایدار به منظور اصلاح و بهبود ترافیک
دوره 19، شماره 2، تابستان 1394، صفحه 31-52
حدیثه خدادادی ابیازنی؛ زینب محمدیانی؛ علی محمد احمدوند
چکیده امروزه توسعه پایدار به یکی از نگرانی های مهم سیاست گذاران و برنامه ریزان در سراسر دنیا تبدیل شده است. توسعه پایدار از سه بعد اصلی تشکیل شده است: محیط زیست، اقتصاد و اجتماع. حمل و نقل اثرات زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی بسیاری دارد و فاکتور مهمی در توسعه پایدار محسوب می شود .سیستم حملونقل شهری، سیستمی پیچیده با متغیرهای متعدد و چرخههای بازخوردی غیرخطی است. حملونقل را نمیتوان یک متغیر مستقل محسوب کرد. هدف این مقاله ارائه مدلی پویا برای سیستم حملونقل شهری با توجه به مفهوم سیستم حملونقل شهری پایدار است، به طوری که با استفاده از این مدل، ماهیت پیچیده و پویای سیستم حملونقل شهری درک و تأثیر سیاستها ارزیابی گردد. لذا، در مقاله حاضر سعی شده است با استفاده از رویکرد پویایی شناسی سیستمها، مدلی جامع و یکپارچه برای سیستم حملونقل شهری تهران با توجه به مفهوم سیستم حملونقل شهری پایدار ارائه گردد و رفتار پویای سیستم ارزیابی شود. در ادامه با شبیهسازی مدل، سیاستهایی در جهت افزایش کارایی سیستمهای حملونقل شهری و بهبود پارامترهای ترافیک شهری ارائه شده است. مدل با استفاده از نرمافزار ونسیم و دادههای شهر تهران مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد که اجرای ترکیبی سیاستهای ارائهشده تأثیر بسزایی در بهبود کارایی سیستم حملونقل و وضعیت پارامترهای ترافیکی شهر تهران دارد.
شبیه سازی با رویکرد پویایی شناسی سیستمها به منظور ایجاد وتلفیق استراتژی مدیریت دانش و استراتژی دانش
دوره 19، شماره 1، بهار 1394، صفحه 117-146
سیما جواهری؛ آمنه خدیور
چکیده به منظور مواجهه با موضوع مدیریت دانش، سازمانها ناگزیر از تدوین استراتژی مدیریت دانش و تدوین استراتژی دانش هستند. مدلها و روشهای مختلفی برای تدوین این استراتژیها ارائه شده است. در این پژوهش یک مدل سیستم داینامیک برای انتخاب و تلفیق این دو نوع استراتژی ارائه شده است. در این مدل عوامل سازمانی مانند استراتژی عمومی کسب و کار سازمان، ساختار سازمانی، عوامل فرهنگی، منابع انسانی و زیرساختهای فناوری اطلاعات به عنوان متغیرهای تاثیر گذار در نظر گرفته شده اند. از طرفی در رویکرد پویا برای ایجاد استراتژیهای دانش و مدیریت دانش، وضعیت فرایندهای خلق و انتشار دانش و نیز سطح دانش آشکار و پنهان، تاثیر مستقیمی بر استراتژیهای انتخابی دارند. در این پژوهش ابتدا متغیرهای دانشی سازمان مورد مطالعه شناسایی گشته و سطح اولیهی آنها و عوامل تاثیر گذار بر افزایش یا کاهش مقدار آنها مشخص گردیدهاند، سپس نمودارهای علت و معلولی و نرخ و حالت آنها ترسیم شده است. در پایان پس از آزمون و شبیه سازی مدل دینامیکی،سناریوها و سیاست های مختلفی برای نمونه مورد مطالعه پیشنهاد شده است. نتایج سناریو های منتخب نشان دهنده بهبود در متغیرهای مربوط به هر دو نوع استراتژی دانش و استراتژی مدیریت دانش است. واژههای کلیدی:مدیریت دانش، استراتژی دانش، استراتژی مدیریت دانش، پویایی شناسی سیستمها
مدیریت سفارشهای زنجیره تأمین با تکیه بر رویکرد هزینهیابی سنتی وهزینهیابی بر مبنای فعالیت و مقایسه آنها
دوره 18، شماره 4، زمستان 1393، صفحه 23-42
سید عباس ابراهیمی؛ عادل آذر؛ حسین صفری؛ احمد جعفرنژاد
چکیده یکی از کارکردهای مهمی که شرکتهای تولیدی در حوزه مدیریت زنجیرۀ تأمین با آن سر و کار دارند و تصمیمهای مربوط به آن، تأثیر بهسزایی روی رقابتپذیری آنها دارد، «مدیریت سفارشهای زنجیرۀ تأمین» است. اما در این مسیر، مسائلی پیش روی مدیران است که از جمله آن میتوان به الف) انتخاب بهترین ترکیب، از میان سفارشهای رسیده به زنجیرۀ تأمین و ب) تعیین دقیق بهای تمام شده انجام یک سفارش اشاره کرد. با توجه به این دو موضوع مهم در این تحقیق، از دو رویکرد بهینهسازی ریاضی و شبیهسازی دینامیکی به منظور طراحی مدل کمّی مدیریت سفارشهای زنجیرۀ تأمین برای دو قطعۀ مورد استفاده در زنجیرۀ تأمین یک شرکت خودروسازی استفاده میشود. در فاز اول با استفاده از رویکرد بهینهسازی ریاضی سعی شد تا ترکیب بهینه سفارشهای واصل شده به زنجیرۀ تأمین تعیین شود. در فاز دوم با استفاده از خروجیهای فاز اول و با استفاده از رویکرد شبیهسازی دینامیکی، بهای تمام شده سفارشهای انجام شده، هر چه دقیقتر مشخص شد. قابل ذکر است که ساختار هزینهای به کارگرفته شده در این تحقیق، مبتنی بر دو رویکرد هزینهیابی سنتی و هزینهیابی بر مبنای فعالیت است. درنهایت محقق به مقایسه دو رویکرد هزینهیابی سنتی و هزینهیابی بر مبنای فعالیت پرداخت. نتایج نشان میدهد که رویکرد هزینهیابی بر مبنای فعالیت در مدیریت سفارشهای زنجیره تأمین از رویکرد هزینهیابی سنتی کارآتر عمل میکند.
مدل سازی پویای مسائل برون سپاری پروژه های سیستم های اطلاعاتی: شرکت خدمات انفورماتیک
دوره 18، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 55-84
نیما لطفی فروشانی؛ میثم رجبی نهوجی؛ علی رضائیان؛ حمیدرضا فرتوک زاده
چکیده دلایل متعددی برای شکست پروژههای مختلف درونسازمانی وجود دارد که برخی از مهمترین آنها عدم حمایت مدیریت ارشد، مقاومتهای شدید درونسازمانی، تغییر شرایط اجرا و مقتضیات سازمانی هستند. پروژههای سیستمهای اطلاعاتی نیز در همین قالب، قابل بررسی میباشند. به دلیل اهمیت ویژه این پروژهها و با توجه به تأثیر خاص آنها بر کیفیت و کمیت خروجی سازمان، در این مقاله به دنبال یافتن راهحلهایی هستیم تا احتمال چنین رخدادهایی را در سازمانهای ایرانی به حداقل برسانیم. در همین راستا، شرکت خدمات انفورماتیک به عنوان بزرگترین شرکت فعال در زمینه بانکداری الکترونیکی در ایران برای مطالعه انتخاب شده است. در این پژوهش با استفاده از مدلسازی دینامیکی در قالب روش تحلیل پویایی سیستم، مسئله برونسپاری پروژههای سیستمهای اطلاعاتی مدل شده و با استفاده از شبیه سازی رفتاری در محیط نرمافزار ونسیم[1]، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. با آزمون راهکارهای مختلف در محیط شبیهسازی، سیاستها و راهکارهایی نیز برای بهبود وضعیت پروژههای برونسپاری شده سیستمهای اطلاعاتی ارائه شده است که مهمترین آنها عبارتند از آموزش مستمر، طراحی و استقرار نظامهای گوناگون مدیریتی از طریق تصویب و اجرای آییننامهها و دستورالعملها، کمک به بهبود وضعیت مالی پیمانکاران، رسیدن به زبان و فهم مشترک از پروژه میان کارفرما و پیمانکار و دقت در انتخاب پیمانکار. نقطه افتراق این مقاله با مقالههای قبلی این حوزه، تمرکز بر شکاف عملکردی و برنامهریزی برای رفع آن است. [1]Vensim
ارزیابی و محاسبه بهره وری گروههای صنعتی در افق 1404 با رویکرد پویای شناسی سیستمی
دوره 17، شماره 3، پاییز 1392، صفحه 87-111
احمد رجبی؛ محمد هاشم موسوی
چکیده در این مقاله با استفاده از روش پویایی شناسی سیستمی، بهره وری گروههای صنعتی در افق1404مورد ارزیابی قرار گرفته است. برای این منظور ابتدا با توجه به رفتار شناسی متغیرهای موثر و داده های آماری سال 1380 الی 1388، الگوی سیستمی محاسبه بهره وری طراحی و تا افق 1404شبیه سازی شد. نتایج شبیه سازی نشان می دهد که بهره وری کل عوامل تولید و بهره وری انرژی در بخش صنعت از سال 1389 تا پایان سال 1396 بدلیل اجرای طرح هدفمندی حاملهای انرژی و افزایش قیمت نهاده ها، همواره با نرخ نزولی مواجه خواهد بود، اما از پایان سال 1396 شروع به رشد کرده و تا پایان سال 1404 همواره افزایش خواهد یافت. همچنین روند بهره وری نیروی انسانی نسبت به عامل سرمایه و انرژی از ثبات بیشتری برخوردار بوده و نوسانات کمتری خواهد داشت. با توجه به نقش بهره وری عوامل تولید در ارزش افزوده، بررسی سیاستهای مختلف تغییر نرخ بهره وری نشان داد، با افزایش سالانه 1 درصد بهره وری عوامل تولید، ارزش افزوده بخش صنعت در افق 1404 نسبت به سال پایه(1380) 5/3 برابر افزایش خواهد یافت که این نتایج اطلاعات مناسبی را برای تصمیم گیران این بخش جهت ارتقاء و افزایش بهره وری در برنامه ریزیهای آینده ایجاد می کند.
شناسایی عوامل موثر بر عملکرد زنجیره تامین و بهبود آن با استفاده از تکنیک پویایی های سیستم مورد کاوی در شرکت داروگر
دوره 16، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 39-58
مهدی خانی؛ نیکبخش جوادیان؛ ایرج مهدوی
چکیده در این تحقیق ابتدا مروری بر مبانی مدیریت زنجیره تامین و پویایی های سیستم انجام شده و سپس یک طبقه بندی از تحقیقات انجام شده در استفاده از پویایی های سیستم در مدیریت زنجیره تامین ارائه نموده ایم . همچنین در این مقاله کار مورد کاوی بر زنجیره تامین بزرگ که کار تولید و توزیع محصولات بهداشتی را با مرکزیت شرکت داروگر انجام می دهد، انجام شده است و از تکنیکهای پویایی های سیستم به منظور شناسایی متغیر های موثر در زنجیره تامین و شیوه های بهبود عملکرد آن استفاده شده است . شبیه سازی با ارائه فرضیه دینامیکی شروع شده و به ترتیب حلقه های علی – معلولی ، نمودار های نرخ - حالت و فرمول های ریاضی تکمیل شده اند و سپس مدلها با روشهای شناخته شده پویایی سیستمها و روشهای آماری آزمون شده اند. هنگامی که عوامل اصلی موثر بر رفتار کل سیستم و روابط بین آنها به خوبی شناخته شد، سه سیاست به منظور بهبود شاخص های شناخته شده ارزیابی عملکرد زنجیره تامین، پیشنهاد و در مدل اجرا شده است . سیاستها عبارتند از کاهش میزان فروش از دست رفته ، کاهش میزان موجودی و دریافت اطلاعات صحیح که اجرای آنها موجب بهبود شاخص ها شده است . نتیجه این تحقیق توانا ساختن ما در پیش بینی نتایج هرگونه تغییر در متغیر ها ، روابط و یا ساختار زنجیره است که با توجه به پیچیده بودن زنجیره تامین دارای اهمیت زیادی می باشد.
مدلسازی جریان مواد زنجیره تأمین با رویکرد الگوریتم ژنتیک
دوره 10، شماره 20، بهار 1385، صفحه 212-226
محمد رضا صادقی مقدم؛ امیر افسر؛ بابک سهرابی
چکیده در میان جریانهای موجود در هر زنجیره تأمین (مالی، اطلاعات و مواد)، جریان مواد با توجه به سهم آن در بهای تمام شده محصول از اهمیت قابل توجهی برخوردار میباشد. این مقاله سعی بر آن دارد تا با بهکارگیری روش الگوریتم ژنتیک، مدلی در جهت تخصیص مناسب سفارشها در سطوح مختلف زنجیره با توجه به حداقل کردن هزینههای مورد نظر مسأله ارائه کند. جوابهای مدل ارائه شده بر مبنای الگوریتم ژنتیک با سایر روشهای متداول جستجوی الگو همچون Latin Hypercube، Nelder-Mead در قالب هزینه مقایسه شده است که شواهد حاکی از برتری روش الگوریتم ژنتیک نسبت به سایر روشها است.
مدلسازی روش تولید به هنگام با استفاده از رویکرد پویایی سیستم
دوره 10، شماره 20، بهار 1385، صفحه 269-292
علی محقر؛ علی مروتی شریف آبادی
چکیده سیستم تولید به هنگام(JIT) به منظور تولید و ارائه محصولات و خدمات مورد نیاز با حداقل موجودی ممکن ارائه شده است. مقاله حاضر با هدف ارائه نمونهای از کاربرد روش مدلسازی پویایی سیستم برای تحلیل و بهبود رفتار سیستم تولید به هنگام تدوین شده است. در این مقاله ارتباط بین تقاضا برای محصولات، کیفیت محصول تولیدی، موجودی و وضعیت نگهداری ماشینآلات و تجهیزات کارخانه، نرخ تولید و کارایی عرضهکنندگان در یک سیستم پویا بررسی شده است. در ابتدای مقاله صورت مسأله، فرضیه دینامیکی و نمودار علّی- معلولی حاکم بر مسأله و نمودار جریان سیستم ارائه شده است و در ادامه با توسعه یک مدل دینامیکی رفتار مدل از زوایای مختلف بررسی شده است.
