بودجهریزی بر مبنای عملکرد استوار- فازی رویکردی تعالیمحور در مدلسازی بودجه بیمارستانها
دوره 21، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 179-198
محمد ولی پور خطیر؛ عادل آذر؛ محمدرضا امینی
چکیده لزوم تغییر ساختار بودجهریزی از برنامهای به عملکردی سبب شد تا مطالعات بسیاری درپی الزامات این تغییر صورت پذیرد. با بررسی ادبیات موضوع مدل بودجهریزی که در آن عملکرد به مفهوم تعالی و کارایی وجود داشته باشد مشاهده نشد. از اینرو ایده اصلی این تحقیق در ارائه مدل بودجهریزی بر مبنای عملکرد به گونهای است که ضمن در نظر داشتن سیاستهای کلی دانشگاه علوم پزشکی تهران در تخصیص بودجه به بیمارستانهای زیرمجموعه، تعالی و کارایی بیمارستانها را نیز در نظر بگیرد و از سوی دیگر از کارایی مدلهای ریاضی در تخصیص بودجه استفاده کند. مدل تعالی EFQM مبنای ارزیابی تعالی بیمارستانها قرار گرفت و به منظور خوشهبندی بیمارستانها در سطحی بالاتر، بیمارستانها براساس شباهت در ابعاد تعالی خوشهبندی شدند و برای ارزیابی کارایی بیمارستانها نیز از مدل متعارف تحلیل پوششی دادهها استفاده شد. در راستای محقق شدن هدف اصلی تحقیق یعنی اثربخشی تخصیص بودجه به بیمارستانها، ابتدا مدل قطعی بودجهریزی بر مبنای عملکرد با شش آرمان (تعالی، کارایی و ضریب اشغال تخت هر یک در دو سطح متوسط خوشه و درون خوشه) طراحی شد و سپس با هدف پاسخگویی بهتر در مواجه با شرایط نامطمئن، این مدل با بهرهگیری از مباحث فازی و استواری، استوار گردید، همچنین برای تحلیل دقیقتر قابلیت مدلهای استوار از شبیهسازی مونت کارلو استفاده شدکه نتایج نشان از قابلیت بسیار بالای مدل استوار- فازی نسبت به مدل قطعی در پاسخگویی به عدم قطعیت موجود در پارامترهای مسأله دارد.