دستهبندی کسبوکارها بهمنظور ارائه راهکارهای مدیریتی و سیاستی برای تابآوری اقتصادی در شرایط بحران ناشی از جنگ
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 31 شهریور 1405
هادی محضرنیا، منیژه طبیبی، معین سلیمانی، آزاده محمدی زلانی
چکیده این پژوهش به تحلیل آثار ناهمگون بحران ناشی از حمله نظامی به ایران در اسفندماه سال ۱۴۰۴ بر فعالیتهای اقتصادی بنگاهها میپردازد. هدف پژوهش، طبقهبندی کسبوکارها بر پایه دو بُعد «ضرورت کالا/خدمت از نگاه مصرفکننده در شرایط بحران» و «ریسک عملیاتی و آسیبپذیری زنجیره تأمین» و ارائه راهکارهای مدیریتی و سیاستی متناسب با هر وضعیت است. پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر طراحی، مطالعهای چندمرحلهای با رویکرد غالب کیفی و یک مرحله پیمایش توصیفی است. دادهها از طریق پرسشنامه ساختاریافته و مصاحبههای نیمهساختاریافته با مشارکتکنندگان دارای تجربه و تخصص مرتبط گردآوری شد. یافتهها نشان داد از دیدگاه مشارکتکنندگان، بنگاههای عرضهکننده کالاها و خدمات ضروری که وابستگی کمتری به زنجیرههای تأمین پیچیده دارند، از وضعیت مساعدتری برای تداوم فعالیت برخوردارند؛ در مقابل، بنگاههای مواجه با افت تقاضا، اختلال در حملونقل و ناپایداری زیرساختی، آسیبپذیری عملیاتی بیشتری دارند. بر مبنای این طبقهبندی، راهبردهای مدیریتی در چهار ناحیه و در قالب سه منطق تفسیری «تطبیقپذیری پویا»، «غیرمتمرکزسازی خطر» و «سرمایه اجتماعی» تنظیم شد و پیشنهادهای سیاستی متناسب با تداوم عملیات، تطبیق بازار و پیشگیری از توقف فعالیت ارائه گردید. چارچوب پیشنهادی میتواند به سیاستگذاران در هدفمندتر کردن حمایتها و به مدیران در انتخاب راهبردهای سازگاری و کاهش آسیبپذیری عملیاتی کمک کند.
