معنای زیستة خطای مدیریتی در افق تاریخی-فرهنگی: پدیدارشناسی هرمنوتیک تجربة مدیران یک دانشگاه دولتی
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 31 شهریور 1405
مصطفی هادوی نژاد، سید مهدی علی پور
چکیده این پژوهش با هدف فهم معنای زیسته خطای مدیریتی از منظر مدیران یک دانشگاه دولتی ایران انجام شده است. در حالیکه ادبیات موجود عمدتاً خطا را بهصورت متغیری کمی و در قالب طبقهبندیها و پیشایندهای فردی، گروهی و سازمانی بررسی کرده است، چگونگی تجربه و معنادهی مدیران به خطا در بافتهای تاریخی-فرهنگی خاص کمتر مطالعه شده است. با اتخاذ رویکرد کیفی و بهرهگیری از پدیدارشناسی هرمنوتیک گادامر، مصاحبههای نیمهساختاریافتة عمیقی با مدیران واحدهای مختلف دانشگاه ولیعصر انجام و دادهها از طریق دور هرمنوتیکی و تفسیر مضامین تحلیل شد. یافتهها نشان داد خطای مدیریتی در افق تاریخی-فرهنگی مشارکتکنندگان نه یک استثناء، بلکه جزئی عادی و ناگزیر از زندگی سازمانی است که در تقاطع ساختار انتصابی خویشاوندسالار، فرهنگ رودربایستی، ملاحظات رابطهای و ضعف نظامهای ارزیابی و مستندسازی شکل میگیرد. مدیران خطا را همزمان تهدیدی برای آبرو و اعتماد و فرصتی بالقوه برای یادگیری میدانستند، اما این ظرفیت مثبت در غیاب فرهنگ مدیریت خطا عمدتاً در سطح تجربة فردی باقی میماند و به سیاستها و رویههای رسمی تبدیل نمیشود. این پژوهش نشان میدهد که معنای خطا در این بافت، محصول درهمآمیختگی افقهای تفسیری مدیران با زمینههای فرهنگی و نهادی خاص دانشگاه مورد مطالعه است. بر این اساس، پیشنهادهایی برای اصلاح رویههای انتصاب، استقرار نظامهای ارزیابی مبتنی بر شواهد و ایجاد بسترهای نهادی برای گفتوگو پیرامون خطا ارائه شده است.
