ارائه الگوی بهینه کسبوکار مبتنی بر ایجاد بازارگاههای داده در واحدهای صنعتی
دوره 28، شماره 1، بهار 1403، صفحه 154-174
حسین رحیمی کلور، گلثوم اکبری آرباطان
چکیده بازارگاههای داده میتوانند نقش کلیدی را در تحقق اقتصاد داده با امکان تجاریسازی دادهها بین سازمانها ایفا کنند. اگرچه تحقیق بازارگاههای داده یک حوزه به سرعت در حال تکامل است، اما عدم درک در مورد مدلهای کسب وکار بازارگاههای داده وجود دارد. طرح پژوهشی حاضر بنا بر ضرورت با هدف نیاز به توسعه بازارهای مبتنی بر تکنولوژی دیجیتال و دادههای اطلاعاتی برای واحدهای صنعتی انجام میشود. این پژوهش از نظر رویکرد کیفی و از نظر هدف کاربردی-توصیفی است، استراتژی پژوهش، دادهبنیاد و با استفاده از رویکرد ساختگرا (چارمز) به شکل-گیری نظریه پرداخته است. جامعهی آماری شامل خبرگان در حوزه مدیران استارتاپها و فناوری اطلاعات هستند که از بین آنها 12 نفر به روش نمونهگیری نظری انتخاب و از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختارمند در تحقیق مشارکت داده شدند. حاصل این امر، استخراج و طراحی مقولههای مدل بهینه کسبوکار مبتنی بر ایجاد بازارگاههای داده بوده است که شامل مولفههای زیر میباشد: اقتضائات (مشوقهای مالی، عامل تولید جدید و خوشهبندی محتوای دیجیتال)، شرایط زمینهای (ساختار بازار و تطبیق داده بین عرضه و تقاضا)، عوامل مداخلهگر (عدم تقارن اطلاعاتی، خطرات اخلاقی و عدماطمینان از تراکنش)، راهبردها (طراحی بازار، مهندسی دادهها و علم و دانش دادهها)، پیامدها (بهبود مازاد اجتماعی، شبکه خودتنظیمی از مبادلات متقابل و بازارهای چندجانبه هوشمند). نهایتا ًبعد از اتمام تحلیلهای صورت گرفته بر روی دادههای کیفی، کدگذاریها در قالب یک مدل ارائه گردیده است. نتایج پژوهش میتواند مدیران کسبوکارها را در کسب درآمد از داراییهای داده یاری نماید.
