توسعه مدل پاسخهای رفتاری مصرفکننده در دوران همهگیری کووید 19
دوره 28، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 122-144
عادله گراوند، کامبیز حیدرزاده هنزایی، زهره دهدشتی شاهرخ، محمد علی عبدالوند
چکیده همهگیری کووید 19، تغییرات چشمگیری در جنبههای مختلف زندگی افراد در سراسر جهان ایجاد کرد. این تغییرات رفتار مصرفکننده را نیز تحت تأثیر قرارداد. افراد برای اینکه کمتر در معرض ابتلا به بیماری قرار گیرند، فاصلهگذاری اجتماعی را رعایت کرده و اقدامات احتیاطی مانند استفاده از ماسک و ضدعفونی کردن دست را موردتوجه قرار دادند. هدف پژوهش حاضر،بررسی پاسخهای رفتاری مصرفکننده در دوران همهگیری کووید ، خرید و مصرف مواد غذایی است. بهمنظور دستیابی به هدف، از روش پژوهش ترکیبی متوالی- اکتشافی مورداستفاده قرار گرفت. در مرحله کیفی پدیدارشناسی، با بهکارگیری نمونهگیری هدفمند، 40 مصاحبه با مصرفکنندگان در شهر تهران انجام شد. در مرحله کمی، شش فرضیه مطرح گردید دادهها از طریق پرسشنامه جمعآوری و توسط نرمافزار ایموس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که مصرفکنندگان در دوران همهگیری بهصورت واکنشی، مقابلهای و سازگاری بلندمدت پاسخ دادند. این پاسخها در میان زنان و مردان، نسلهای مختلف و افراد متأهل و مجرد تفاوت نداشت. همهگیری رژیم غذایی افراد را تغییر داده و مصرفکنندگان مصرف غذاهای ناسالم را کاهش داده و به مصرف مواد غذایی سالمتر روی آوردهاند. همهگیری کووید، تغییرات چشمگیری را در رفتار مصرفکننده ایجاد کرد. حساسیت نسبت به محیط خرید در دوران همهگیری افزایش یافت. مراجعات حضوری مصرفکنندگان به فروشگاههای فیزیکی کاهشیافته و الگوی خرید مصرفکننده به سمت خرید آنلاین و سفارش تلفنی سوق پیدا کرد. مصرفکنندگان در دوران همهگیری از سوپرمارکتها و فروشگاههای نزدیک محل زندگی خود خرید میکردند و اظهار داشتند که بعد از اتمام آن یعنی در دوران پساکووید نیز به آنها مراجعه میکنند.