شناسایی عوامل موثر بر اجرای خطمشیهای توسعه پایدار بر مبنای موفقیتهای جزئی در ایران
دوره 30، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 23-42
https://doi.org/10.48311/mri.2026.116741.1833
مهدی مرتضوی، سیروس کشاورز، محمود رحمت الهی، حامد رحمانی
چکیده هدف این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر اجرای خط مشی های توسعه پایدار بر مبنای موفقیت های جزئی در ایران است؛ روش برحسب هدف، کاربردی و براساس ماهیت، توصیفی- پیمایشی است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از روش داده بنیاد صورت گرفته است. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه بود که پرسشهای آن با مطالعه ادبیات موضوع تهیه و سپس با استفاده از با رویکرد ظاهر شونده(گلیزری) کدگذاری شد. مشارکت کنندگان این پژوهش شامل متخصصان و خبرگان تاثیرگذار در اجرای خط مشی بودند که نمونه گیری به صورت هدفمند و نظری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه پیدا کرد. نتایج نشان داد که عوامل مختلفی در اجرای خط مشی های توسعه پایدار اثرگذار هستند. اما با توجه به مفهوم جدید موفقیت های جزئی و مفهوم توسعه پایدار 36 عامل شناسایی شدند که با توجه به کدگذاری های صورت گرفته به دو عامل اصلی عوامل پیش برنده و عوامل بازدارنده تقسیم شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که دو عامل اصلی شناساییشده، هر یک شامل شش عامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، استراتژیک، زیستمحیطی و سازمانی هستند که در مجموع ۱۸ زیرعامل را در بر میگیرند. نتایج تحلیل بیانگر آن است که این عوامل، مؤلفههای کلیدی مؤثر بر توسعه پایدار را تشکیل میدهند و در چارچوب الگوی پژوهش، بهعنوان ابعاد اصلی تدوین خطمشیهای توسعه پایدار شناسایی شدند. همچنین، یافتهها نشان میدهد که این عوامل میتوانند مبنایی برای تحلیل و تدوین خطمشیهای توسعه پایدار، بهویژه در کشورهای در حال توسعه از جمله ایران، فراهم آورند.
آسیبشناسی الگوی حکمرانی آموزش عمومی در ایران
دوره 26، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 97-121
ملیحه هاشمی، مهدی مرتضوی، حامد رحمانی
چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف آسیبشناسی الگوی حکمرانی آموزش عمومی در ایران انجام شد.
روش پژوهش: این پژوهش بهصورت ترکیبی اجراشده است. در مرحله کیفی از راهبرد تحلیل مضمون در نرمافزار اطلس تی آی و روش نمونهگیری نظری استفادهشده است. در مرحله کمی، راهبرد پیمایش و همبستگی در پیشگرفته شد و با استفاده از نمونهگیری تصادفی، 384 نفر بهعنوان نمونه در نظر گرفته شدند. برای اجرای مدل، از روش تحلیل عامل تائیدی در نرمافزار لیزرل استفاده شد.
یافتهها: ابتدا بر اساس تحلیل مضمون با مصاحبه با صاحبنظران و خبرگان آموزشوپرورش به شناسایی آسیبهای موجود در حکمرانی آموزش عمومی پرداختهشده است. 4 مضمون فراگیر و 11 مضمون سازنده و 46 مضمون پایه شناسایی شدند. مضامین فراگیر در آسیبشناسی حکمرانی آموزش عمومی عبارتاند از: عدم پاسخگویی، مشکلات زیرساختی، عدم مشارکت و عدم انعطافپذیری. در ادامه برازش شبکه مضامین شناساییشده، از تحلیل عامل تائیدی استفاده شد. نتایج بیانگر تائید تمامی عوامل شناساییشده است.
نتیجهگیری: درنتیجه کلی میتوان گفت که با بهبود مؤلفههای عدم پاسخگویی، مشکلات زیرساختی، عدم مشارکت و عدم انعطافپذیری، میتوان زمینهسازی حکمرانی خوب در آموزش عمومی در ایران را فراهم نمود. به نظر میآید انجام این پژوهش منجر به ارائه مدلی جامع درباره حاکمیت خوب آموزشی میگردد که متناسب با شرایط اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی کشور باشد.
