نویسنده = شرفی، توکل

سقف شیشه‌ای زنان؛ پنداشت ها و کندوکاوها با کاربست روش کیو

دوره 25، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 184-217

قاسم زارعی، توکل شرفی، الله یار بیگی فیروزی

چکیده در دنیای سازمانی، زنان از فرصت‌های بیشتری برای حضور و رقابت با مردان برخوردار شده‌اند. با وجود افزایش مشارکت زنان در سازمان­ها، پیشرفت و ورود زنان به مقام­های عالی با موانعی روبروست که تحت عنوان سقف شیشه­ای شناخته می­شود. در این راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی موانع پیش­روی ارتقای زنان با استفاده از روش کیفی کیو در شرکت ملی نفت ایران انجام گرفت. بدین ترتیب که گزاره­های کیو از طریق 19 مطالعه انتخاب شده بر اساس پروتکل پژوهش و منابع رسانه­ای مانند نشریات، روزنامه­ها، برنامه­های تلویزیونی و گفتگو با افراد خبره و نخبگان اکتشاف گردید. در ادامه پرسشنامه­ای متشکل از 39 کارت و یک پاسخنامه (نمودار کیو) در اختیار 43 نفر از خبرگان قرار گرفت که نظر خود را برمبنای یک طیف کاملاً موافقم (4+) تا کاملاً مخالفم (4-) مشخص نمایند. داده­های جمع­اوری شده از طریق تحلیل عاملی اکتشافی نوع کیو با استفاده از نرم­افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که هفت پنداشت و گروه ذهنی در خصوص موانع پیش روی زنان در دست‌یابی به سمت‌های مدیریتی وجود دارد. در این الگوهای ذهنی، گزاره­های «مهارت کم­تر زنان در بازی­های سیاسی»، «توانایی کم زنان در تحمل فشارهای روانی مشاغل مدیریتی»، «اولویت خانواده نسبت به کار برای زنان»، «وابستگی زنان از نظر جغرافیایی و محل زندگی به مردان» و «نیازمند بودن زنان به برنامه کاری منعطف» با امتیاز عاملی بیشتر از مهم­ترین موانع ارتقای شغلی زنان بودند.