مدل پیشبینی هوشمند قصد و رفتار خرید در بازار محصولات الکترونیکی بازسازیشده با شبکههای عصبی: شواهدی از ایران
دوره 29، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 129-157
https://doi.org/10.48311/mri.2026.28271
مرضیه سلطانی، آمنه خدیور
چکیده با رشد زبالههای الکترونیکی و محدودیت منابع، محصولات بازسازیشده مانند گوشی هوشمند و لپتاپ گزینهای پایدار و مقرونبهصرفهاند، اما الگوی پذیرش آنها در ایران نیازمند تبیین دقیق است. این پژوهش با تلفیق نظریه رفتار برنامهریزیشده آجزن و مدل رفتار نوعدوستانه شوارتز، چارچوبی پیشبینیمحور مبتنی بر شبکههای عصبی مصنوعی برای برآورد قصد و رفتار خرید ارائه میکند. مطالعه توصیفی- کاربردی، پیمایشی و تکمقطعی است؛ دادهها از ۴۰۰ مصرفکننده ایرانیِ گوشی هوشمند و لپتاپ در پاییز و زمستان ۱۴۰۳ با نمونهگیری در دسترس و پرسشنامه پنجدرجهای گردآوری شد. پس از پاکسازی، بازکُدگذاری آیتمهای منفی و نرمالسازی، شبکههای چندلایه در متلب با تفکیک ۷۰/۱۵/۱۵ آموزش یافت و علاوه بر پیشبینی، اهمیت نسبی سازهها با تحلیل حساسیت محاسبه شد. نتایج نشان داد مدل شبکه عصبی مصنوعی توان پیشبینی قابل اتکا برای قصد و رفتار خرید دارد؛ در رتبهبندی اهمیت، کنترل رفتاریِ درکشده و نگرش نسبت به رفتار بیشترین سهم را در تبیین رفتار خرید داشتند و قصد خرید حلقه پیونددهنده مؤثری میان سازههای شناختی و رفتار واقعی باقی ماند، در حالیکه هنجار ذهنی، هنجار اخلاقی و آگاهی از پیامد اثرات مثبت اما ملایمتری نشان دادند. این رویکرد یادگیریمحور، فراتر از تبیینهای خطی، تصویر دقیقتری از الگوهای نهفته بین سازهها و برآورد مطمئنتری از احتمال وقوع رفتار خرید در بافت ایران فراهم میکند و نشان میدهد سیاستهای اثربخش باید همزمان بر تقویت احساس توانمندی و سهولت عمل، سادهسازی فرایند خرید و کاهش ریسک خدمات پس از فروش، و شکلدهی نگرش مثبت مبتنی بر منافع اقتصادی و زیستمحیطی متمرکز شوند.
ارائه مدل شایستگی مدیران بازاریابی بینالمللی
دوره 24، شماره 1، بهار 1399، صفحه 131-152
عسل بسیجی، محمد علی بابایی زکلیکی، معصومه حسینزاده شهری، آمنه خدیور
چکیده امروزه پرورش مدیران شایسته، به یکی از کلیدیترین مفاهیم در عرصه مدیریت تبدیل شدهاست و به زعم بسیاری از خبرگان دانشگاهی و صنعتی، میتواند یکی از رهیافتهای اصلی موفقیت سازمانها و فراتر از آن صنایع مختلف یک کشور در بسترهای ملّی و فراملّی باشد. این پژوهش با بهرهگیری از رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه داده بنیاد، بهدنبال شناسایی شایستگیهای مدیران بازاریابی بینالملل در ایران است. بدین منظور با استفاده از روش نمونهگیری نظری، با ۱۰ نفر از مدیران موفق در حوزه تجارت بینالملل مصاحبه انجام شد. در گام بعدی، 99 گزاره مفهومی اولیه از کدگذاری باز، 18 گزاره مقولهای از کدگذاری محوری و 6 مقوله اصلی از کدگذاری انتخابی بهدستآمد. بر اساس تجزیهوتحلیلهای صورت گرفته، پدیده اصلی این پژوهش را "شایستگیهای مدیران بازاریابی بینالملل" تشکیل میدهد که متأثر از شرایط علّی (هوش ریاضی، هوش فرهنگی و ویژگیهای فردی)، عوامل زمینهای (عملکرد رایزنهای ایرانی و عملکرد اتاقهای بازرگانی) و عوامل مداخلهگر (شرایط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی) است و از طریق راهبردهایی نظیر تجربه کار و زندگی در کشور مقصد، انجام تحقیقات گسترده و نظاممند پیرامون بازار، مشتریان و مصرفکنندگان و تشکیل شبکه روابط گسترده، میتواند پیامدهایی از جمله ارتقاء جایگاه برند ملّی، افزایش آگاهی از برند ایرانی و افزایش ارزش برند ملّی را به همراه داشتهباشد.
