نویسنده = شاهباز، ناصر

طراحی مدل تحول سازمانی در مدیریت هزینه مورد زنجیره تأمین گروه صنعتی‌ایران خودرو

دوره 13، شماره 2، تابستان 1388، صفحه 159-181

علی رضائیان، عباس مقبل با عرض، ناصر شاهباز، اصغر مشبکی

چکیده امروزه با تشدید فضای رقابتی و تلاش شرکت‌ها در کسب سهم بیشتر از بازار، ضرورت تدوین مدل‌‌های جدید به‌منظور به‌کارگیری استراتژی‌‌های رقابتی بیش از پیش احساس می‌شود. در این راستا، توجه به بحث مدیریت هزینه با هدف جلب رضایت مشتریان از یک‌سو و حفظ حاشیه سود مورد نظر تولیدکنندگان از سوی دیگر، اهمیت بسزایی یافته است. این پژوهش به‌ منظور طراحی مدل مناسب استراتژی تحول سازمانی در مدیریت هزینه زنجیره تأمین شرکت‌ایران خودرو انجام شده است. پژوهش حاضر با مطالعه مدل‌‌های شناخته‌شده، تحول و شناسایی مؤلفه‌‌های مؤثر در‌ایجاد تحول در مدیریت هزینه و با رویکرد رفتار سازمانی، عوامل مؤثر بر مدیریت هزینه یعنی عوامل رفتاری، ساختاری، رقبا و فناوری را در جامعه تحقیق بررسی کرده است. ازاین‌رو مدل مفهومی‌تحقیق به‌ شکل ارتباط میان چهار سازه اصلی تأثیرگذار بر مدیریت هزینه و ده متغیر سازنده این سازه‌‌‌ها تببین شده است. در خصوص سازه رفتار، بررسی عوامل تأثیرگذار در سه سطح رفتار فردی، گروهی و سازمانی انجام می‌شود. همچنین در بخش رقبا، تأثیر تک‌منبع ‌بودن و ساختار هزینه شرکت‌‌‌ها و در بخش فناوری، تأثیر فناوری اطلاعات و فناوری تولید سنجش می‌شود. در بخش سازه ساختار نیز بررسی میزان تأثیر پیچیدگی، رسمیت و تمرکز بر استراتژی تحول مدیریت هزینه سنجش شده است. توزیع و بررسی پرسش‌نامه‌‌های جمع‌آوری‌شده از میان 41 تولید کننده گرید A در زنجیره تأمین قطعات شرکت ‌ایران خودرو نشان می‌دهد که از میان عوامل معرفی‌شده در مدل مفهومی‌ تحقیق، تأثیر رقبا بر مدیریت هزینه تائید نمی‌شود. همچنین بررسی رفتار تأمین‌کنندگان نشان می‌دهد که تنها رفتار تأمین‌کنندگان در سطح گروهی بر استراتژی‌‌های مدیریت تحول هزینه در سطح سازمانی تأثیرگذار است . همچنین تأثیر ساختار سازمانی بر مدیریت هزینه، تنها بر اساس مولفه پیچیدگی تبیین می‌شود. ازاین‌رو باید گفت مؤلفه‌‌های رسمیت و تمرکز تأثیر چندانی بر مدل پیشنهادی تحقیق ندارند؛ اما دستاورد اساسی تحقیق تأیید ارتباط میان فناوری و مدیریت هزینه در دو حوزه فناوری اطلاعات و فناوری تولید است.