پژوهش های مدیریت در ایران

چکیده به‌طور سنتی سازمان‌ها از رویکرد استراتژی رقابتی در تدوین راهبردهای خود استفاده می‌کنند. درصورتیکه، در فضای کسب‌وکار امروز که در آن سازمان‌ها تعامل بیشتری با یکدیگر داشته و بر یکدیگر اثر می‌گذارند، مدیریت استراتژیک نیازمند طرز فکری جدید و دیدگاهی تعاملی به‌منظور جایگزین نمودن رویکرد رقابتی-مشارکتی با رویکرد رقابتی است. این دیدگاه جدید در مفهوم «اکوسیستم کسب‌وکار» تجلی می‌یابد. اکوسیستم کسب‌وکار شبکه‌ای از بازیگران مختلفی است که موفقیت و بقای آن‌ها به یکدیگر وابسته است. مطابق این مفهوم، سازمان‌های امروزی نه به‌صورت بازیگران مجزا، بلکه باید به‌صورت جزئی از یک اکوسیستم درنظر گرفته شوند. این سازمان‌‌ها درون شبکه‌ای متشکل از بازیگران مختلف به فعالیت می‌پردازند، لذا استراتژی‌ آنها باید هم براساس محیط درون‌و برون‌ سازمان(استراتژی‌ سطح سازمان) و هم براساس تعامل با سایر بازیگران (استراتژی‌ سطح اکوسیستم کسب‌وکار) تدوین شود. این تحقیق با تمرکز بر تعامل سازمان‌ها با یکدیگر، به تبیین اهداف استراتژیک صنعت بانکداری ایران در سطح اکوسیستم کسب‌وکار پرداخته است. روش تحقیق این پژوهش ترکیبی(کیفی-کمی) و جامعه آماری آن صنعت بانکداری است. در فاز کیفی، با 30 خبره نظام بانکی ایران، مصاحبه‌های عمیق با سوالات باز انجام شده که پس از تلخیص و طبقه‌بندی داده‌ها با کمک روش داده بنیاد، اهداف استراتژیک سطح اکوسیستم کسب‌وکار صنعت بانکداری شناسایی شده است. در فاز کمی، این اهداف از طریق پرسشنامه‌ توسط 100 خبره نظام بانکی مورد تأیید قرار گرفته است. از نتایج مهم این تحقیق می‌توان به شناسایی و تبیین پنج هدف استراتژیک در سطح اکوسیستم کسب‌وکار صنعت بانکداری کشور نام برد که جزو نوآوری این تحقیق نیز به‌شمار می‌آید.

چکیده با توجه به مبانی نظری مدیریت استراتژیک و نیز مدیریت استراتژیک بازاریابی، سه مجموعه نگرش را در رابطه با مزیت رقابتی می‌توان تبیین کرد. نگرش اول منابع و قابلیتهای سازمانی، نگرش دوم منابع و قابلیتهای محیطی و نگرش سوم منابع و ارتباطات بین سازمانی وسنرژی حاصل از آن را به‌عنوان منبع مزیت رقابتی بیان می‌کنند. هر کدام از این نظریات، از زاویه‌ای به موضوع مزیت رقابتی نگریسته‌اند و تفاوت اصلی آنها ناشی از نگاهشان به قلمرو رقابت است، به نحوی که نظریه مزیت رقابتی بر مبنای ویژگیهای سازمان صنعتی ( نظریه محیطی) با تاکید بر اهمیت عوامل ساختاری صنعت و موقعیت سازمان در بازار، مرزهای صنعت را مبنای تحلیل و قلمرو رقابت تلقی می‌کند. در مقابل، نظریه مزیت رقابتی برمبنای منابع و قابلیتهای سازمانی، مبنای تحلیل را سازمان و قلمرو رقابت را مرزهای سازمانی در نظر می‌گیرد. در کنار این دو دیدگاه نگرش مزیت رقابتی برمبنای منابع و ارتباطات بین سازمانی، مرزهای بین سازمانی را به‌عنوان واحد تحلیل و قلمرو رقابت درنظر می‌گیرد. از یک سوی، جهانی‌شدن بازارها و گسترش دامنه رقابت ازعرصه‌های ملی به سطح جهانی و از سوی دیگر، عدم وجود چارچوب نظری جامع در رابطه با مزیت رقابتی، ضرورت تلفیق نگرشهای موجود و ارائه یک مدل جامع را با تأکید بر تحلیل رقابت در سطح جهانی بیش از پیش آشکار می‌کند که در این راستا، تحقیق حاضر با درک خلأ تئوریک موجود و با استفاده از مبانی نظری موجود، درصدد ارائه یک مدل عمومی جامع در رابطه با مزیت رقابتی است. مدل مفهومی تحقیق حاضر، مشتمل بر قابلیتهای محیطی، قابلیتهای سازمانی، قابلیتهای ارتباطی وشبکه‌ای، و هوشمندی رقابتی است و صنعت خودرو به‌عنوان جامعه آماری برای جمع‌آوری اطلاعات میدانی و تست مدل انتخاب شده است.

چکیده -